هدف از نگارش این مقاله بررسی واکه های زبان فارسی و تفاوتهای واج آرایی آنهاست. بسیاری از زبان شناسان معتقدند که واکه های زبان فارسی دو دسته اند: گروه اول واکه های کشیده /.../ هستند که دو جایگاه زمانمند را به خود اختصاص می دهند و به لحاظ طول زمان تلفظ و تولید، دو برابر واکه های کوتاه هستند. گروه دیگر واکه های کوتاه /.../ هستند که یک جایگاه زمانمند را به خود اختصاص می دهند. اما تفاوت کشش واکه ها در گفتار و نوشتار زبان فارسی محسوس نیست و تنها در تقطیع اوزان اشعار فارسی که دارای افاعیل عروضی هستند از جمله آثار حافظ، سعدی، مولوی، این نوع کشش مورد توجه قرار می گیرد و با توجه به کوتاهی و بلندی یا کشیدگی هجا این تقطیع انجام می شود. روشی که در این مقاله اتخاذ شده است، بررسی دو طبقه بودن واکه های زبان فارسی به لحاظ واج آرایی (phonotactic) است. در این مقاله سعی شده است خوشه های همخوانی که بعد از شش واکه زبان فارسی به کار می روند در ساخت های مختلف بررسی شوند. نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان می دهد که واکه های /.../ یک طبقه طبیعی و واکه های /.../ یک طبقه طبیعی دیگر را تشکیل می دهند.

با افزایش سرعت پیچیدگی و پیشرفت های علمی و فناوری، استفاده از قابلیت های هوش مصنوعی و به طور ویژه پردازش زبان طبیعی برای تقویت سیاستگذاری مبتنی بر شواهد، حصول اطمینان از حکمرانی آگاهانه تر، پاسخگوتر و مؤثرتر به یک نیاز فوری تبدیل شده است. در همین راستا، هدف این پژوهش بررسی نقش ها و کارکردهای پردازش زبان طبیعی در سیاستگذاری مبتنی بر شواهد است. این مطالعه با استفاده از یک روش تحقیق ساختاریافته دو مرحله ای، ابتدا کارکردهای سیاستی کلیدی پردازش زبان طبیعی را از طریق بررسی ادبیات موضوع و تحلیل مضمون شناسایی و دسته بندی می کند. سپس، با استفاده از روش تحلیل تطبیقی پایدار، یک چارچوب مفهومی را برای نگاشت این کارکردهای سیاستی به گام های گوناگون فرآیند سیاستگذاری مبتنی بر شواهد، توسعه می دهد. این پژوهش پنج کارکرد اصلی پردازش زبان طبیعی در سیاستگذاری مبتنی بر شواهد را شناسایی می کند که عبارتند از تجزیه و تحلیل داده های متنی و استخراج اطلاعات، تجزیه و تحلیل بازخورد ذینفعان، کاوش ادبیات و نظرات کارشناسان، ارزیابی تأثیر سیاست ها و تحلیل گفتمان عمومی. این کارکردها، مراحل مختلف سیاستگذاری مبتنی بر شواهد را تقویت می کنند. چارچوب حاصل نشان می دهد که چگونه پردازش زبان طبیعی می تواند قابلیت های انسانی را در طول چرخه سیاستگذاری مبتنی بر شواهد تقویت کند که به طور بالقوه این امر منجر به حکمرانی داده محور، پاسخگوتر و شفاف تر در حوزه های علم و فناوری می شود. این مطالعه به تقویت نظری مطالعات سیاستگذاری و حکمرانی هوش مصنوعی کمک می کند و بینش های عملی را برای سیاستگذاران و مدیران ارائه می دهد.

هدف عمده این مقاله بررسی تحلیلی دو شیوه فراگیری زبان دوم، تحت شرایط محیط طبیعی زبان و آموزش کلاسی می باشد. در نوشته حاضر، پژوهش های صورت گرفته در این زمینه مورد بررسی دقیق قرار گرفته و نتایج آنها ارائه خواهد شد. بررسی تحقیقات انجام گرفته و نتایج حاصله نشان می دهد که آموزش کلاسی روند فراگیری زبان دوم را آسانتر نموده و باعث ارتقای کیفی و کمی فراگیری زبان دوم می شود

امروزه مرکزیت واژگان در سیستم های پردازش زبان طبیعی مورد تاکید است و لذا طراحی و ساخت واژگان محاسباتی یکی از فعالیت های زیر بنایی ساخت چنین سیستمهایی به شمار می آید. در این مقاله ابتدا به تعریف واژگان و اجزا آن، بررسی عوامل افتراق واژگان ها و انواع حاصله می پردازیم. سپس به دنبال تشریح اصول نظری طراحی و ساخت واژگان ها، یک نمونه عملی را در یک زیر سیستم پردازش زبان فارسی ارائه خواهیم نمود. در این نمونه عملی، پارامترها و عوامل تاکید شده در مباحث نظری را مورد توجه قرار داده و مقدار دهی می نماییم.

کتاب «پردازش زبان طبیعی و بازیابی اطلاعات» کتابی است گردآورده و ترجمه شده که نویسنده مشخصی ندارد و ترجمه جعفر مهراد و مریم ناصری است. اگر بپذیریم که بازیابی، قلب رشته علم اطلاعات و دانش شناسی است آن گاه می توانیم بگوییم که اگر این بازیابی با زبان طبیعی انجام شود، نتیجه برای او بسیار سودمندتر خواهد بود. پس کتابی که پیرامون «پردازش زبان طبیعی و بازیابی اطلاعات» باشد می تواند برای رشته و حرفه از ارزش بالایی برخوردار باشد. افزون بر این، در گرایش «بازیابی اطلاعات و دانش» دوره دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی، از سال 1391 درسی تخصصی الزامی با عنوان «پردازش زبان طبیعی» ارایه شده که با توجه به کمبود (و شاید هم نبود) منابعی برای این درس، وجود کتابی با محتوای پردازش زبان طبیعی می تواند فی نفسه سودمند باشد. اما در کتاب، ایرادهایی وجود دارد که در تحلیل و ارزیابی محتوایی اثر با تفصیل بیشتری پیرامون آن ها بحث خواهد شد. درباره رعایت اصول علمی ارجاع دهی در درون متن و کتاب نامه ها که در پایان هر فصل آمده اند نیز در تحلیل و ارزیابی محتوایی اثر مطالبی ارایه خواهند شد. رابطه میان اصطلاحات ترجمه شده در متن، واژه نامه و نمایه نیز در کتاب مورد نقد، با استفاده از جدول هایی بررسی خواهد شد.

هدف: یکی از اجزای اصلی حافظه طولانی مدت، حافظه روندی است. یادگیری روندی می تواند در حوزه های مختلف از جمله کلامی و حرکتی ارزیابی شود. یادگیری در حافظه روندی در 3 مرحله یادگیری اولیه، تحکیم و حفظ اتفاق می افتد. تکالیفی برای ارزیابی حافظه روندی وجود دارد، اما هیچ یک به طور هم زمان یادگیری روندی در حوزه ها و مراحل مختلف یادگیری را بررسی نکرده اند. همچنین براساس مدل اخباری روندی، پیش بینی می شود بین عملکرد افراد در حافظه روندی و دستور زبان ارتباط وجود داشته باشد. بنابراین هدف مطالعه حاضر طراحی تکلیف جست وجوی متوالی برای ارزیابی هم زمان حافظه روندی در 2 حوزه کلامی و حرکتی و در مراحل مختلف یادگیری و تعیین پایایی آن بود. همچنین ارتباط بین حافظه روندی و مهارت های دستوری بررسی شد. روش بررسی: این مطالعه در مرحله اول به صورت روش شناسی و در مرحله دوم به صورت توصیفی تحلیلی انجام شد. در مرحله اول، براساس مرور متون و با نظر 3 متخصص آسیب شناس گفتار و زبان، کلمات دارای ویژگی های روان زبان شناختی مناسب از مجموعه نامیدن تصویری فارسی انتخاب شدند و تصاویر متناظر با آن ها تعیین شد. تکلیف با استفاده از زبان برنامه نویسی جاوا طراحی شد. روایی صوری تکلیف، بررسی و بعد از انجام اصلاحات، پایایی تعیین شد. روایی صوری تکلیف بر روی 10 شرکت کننده طبیعی و پایایی آزمون بازآزمون بر روی 15 شرکت کننده 7 تا 9 ساله طبیعی که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده بودند، بررسی شد. در مرحله دوم برای بررسی ارتباط بین عملکرد در تکلیف جست وجوی متوالی و مهارت های دستوری، 20 کودک 7 تا 9 ساله طبیعی با روش نمونه گیری ترکیبی انتخاب شدند. هر کودک در 3 مرحله یادگیری اولیه، تحکیم (24 ساعت بعد) و حفظ (یک هفته بعد) در معرض تکلیف در حوزه کلامی قرار گرفت و سپس همین مراحل در حوزه حرکتی اجرا شد. مهارت های زبانی هر کودک با استفاده از آزمون رشد زبان تعیین و سپس رابطه بین این 2 مهارت مشخص شد. روش های آماری مورد استفاده، شامل ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن و تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر بود. یافته ها: مقادیر همبستگی بین 2 بار اجرا در مرحله یادگیری اولیه، برای متغیر زمان واکنش در حوزه های کلامی و حرکتی به ترتیب 0/84 (0/001˂, P) و 0/80 (0/001˂, P) و برای متغیر صحت پاسخ در حوزه های کلامی و حرکتی به ترتیب 0/81 (0/011=P) و 0/77 (0/026=P) به دست آمد. در مرحله تحکیم و حفظ، ضریب همبستگی برای متغیر زمان واکنش در حوزه های کلامی و حرکتی به ترتیب 0/737 (0/002=P) و 0/743 (0/001=P) و برای متغیر صحت پاسخ در حوزه های کلامی و حرکتی به ترتیب 0/624 (0/13=P)، 0/916 (0/001˂, P) بود. نتایج نشان داد بین دستور زبان و یادگیری روندی در حوزه کلامی در مرحله تحکیم ارتباط معنادار وجود دارد ( P= 0/045, P=0/491, 0/797-0/016=CI ). نتیجه گیری: تکلیف جست وجوی متوالی، تکلیفی پایا برای ارزیابی مراحل مختلف حافظه روندی در دو حوزه کلامی و حرکتی است. بنابراین می توان از این تکلیف برای ارزیابی حافظه روندی در کودکان طبیعی 7 تا 9 ساله استفاده کرد. یافته های مطالعه حاضر، پیش بینی های مدل اخباری روندی را در مرحله تحکیم حوزه کلامی تأیید کرد.

در پژوهش حاضر به بررسی مفهوم مالکیت انتقال پذیر در زبان فارسی در چارچوب نظریۀ فرازبان معنایی طبیعی پرداخته می شود. در این نظریه تنها نخستی معناییِ مرتبط با مفهوم مالکیت، نخستی (IS) MINE است که ادعا می شود براساس آن می توان تمامی عبارات زبانی مرتبط با مفهوم مالکیت را توصیف نمود. هدف این پژوهش آن است که با بررسی عبارات زبانی مرتبط با مالکیت انتقال پذیر، درستی این ادعا را در زبان فارسی بیازماید. نتایج پژوهش نشان می دهد که عبارات ملکی دارای ساختار «مال X (است)» (مانند «مال کسی/شما/رضا است») همگی از نخستی معنایی «مال من (است)» مشتق شده اند و ساخت ملکی گروهی «X-e Y» (مانند «کتابِ مهشید») را می توان براساس این نخستی توصیف نمود. همچنین پس از بررسی افعال ملکی «دادن»، «داشتن» و «دزدیدن» که با مالکیت انتقال پذیر در ارتباط اند، مشخص شد که این فعل ها را نیز می توان به کمک نخستی معنایی «مال من» توصیف کرد. بنابراین، این نخستی معنایی نقشی کلیدی در بیان مفهوم مالکیت انتقال پذیر در زبان فارسی ایفا می کند.